Napoleons volksjury op de schop
26-07-2017
Nieuwssite Apache publiceert gastbijdrage Paul Cools
08-08-2017
Toon alles

Tomorrowland: wordt de willekeur van de macht het land van morgen?

Elke festivalganger van Tomorrowland werd door de politie preventief gescreend. Initieel werden 37 personen geweigerd. Dat cijfer wordt nu bijgesteld want een rechter in kortgeding besliste op 27 juli dat drie van hen toch mogen gaan. Eerder schrapte Tomorrowland al twee mensen van de lijst met verdachten.

De kortgedingrechter oordeelde voorlopig dat de fundamentele rechten van de betrokkenen werden geschonden en noemde een weigering zonder reden disproportioneel (De Standaard, 27 juli 2017). De willekeur en het gebrek aan controle op de screening zijn verontrustend voor een democratische rechtstaat.

Willekeur

De essentie van de rechtstaat is net om willekeur te voorkomen en rechtszekerheid en rechtsgelijkheid te bevorderen. Willekeur is een van de meest gevaarlijke karaktertrekken die een overheid, politiedienst of organisatie kan hebben. Het is in het verleden de basis geweest van gewelddadige samenlevingsvormen om hun ideologie te verdedigen en in stand te houden.

Critici zullen opwerpen dat iemand met een potentieel veiligheidsrisico weigeren, geen willekeur is. Risico is inderdaad geen willekeurig element, maar het blijkt dat de methode die men gebruikt heeft, onvoldoende waterdicht is. Zo werd een voormalige cafébaas geweigerd omdat hij meer dan veertig keer met de politie in aanraking is gekomen. Als getuige weliswaar, nooit als dader.

Vermoeden van onschuld

Bovendien is er het vermoeden van onschuld dat zelfs door het Europese recht wordt vastgelegd. Een preventieve screening, met een ongemotiveerde toegangsweigering als gevolg, is een inbreuk hierop. Er ontstaat net een vermoeden van schuld.

Laten we nooit de Dreyfusaffaire vergeten die zich meer dan een eeuw geleden voordeed in Frankrijk. De Joods-Franse officier Alfred Dreyfus werd ervan beschuldigd een Duitse spion te zijn. In een klimaat van antisemitisme en nationalisme werd Dreyfus uiteindelijk ten onrechte veroordeeld. De auteur Émile Zola verdedigde Dreyfus openlijk met zijn beroemde tekst J’accuse in de krant L’Aurore. Uiteindelijk werd Dreyfus vrijgesproken, maar het geldt nog steeds wereldwijd als een symbool van onrecht. Tegelijkertijd is het een waarschuwing dat in een bepaald sociaal klimaat het vermoeden van schuld luider kan klinken dan dat van onschuld.

Ik word er dan ook stil van hoe onze rechtsstaat soms uit evenwicht geraakt. De willekeur van de macht mag niet het land van morgen zijn.

Deze bijdrage werd eerder gepubliceerd door Paul Cools op LinkedIn.
https://www.linkedin.com/pulse/tomorrowland-wordt-de-willekeur-van-macht-het-land-morgen-paul-cools